ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
655
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
تيهو و سباناخ و ذخينج و « 1 » قطف ، و « 1 » اين شورهاى بوذ كه برك او ماننده بوذ ببرك « 2 » سبيدار « 3 » بوقت بهار بوذ بس ، و ببايذ دانستن كه غم مر تن را خشك كند « 4 » وزين قبل همه تدبيرهاى وى سردى « 4 » و ترّى بايذ كردن ، و كر « 5 » شراب خورذ اندكى بايذ خوردن آميخته با آب بسيار تا جشنكى بكاهذ و نشاط آرذ و غم ببرّذ و حذر كند از جماع غايت حذر هر جند بتوانذ . و كر « 5 » اين تب از بيدارى آمذه بوذ اين كس را روى زرد بوذ و جشمها آماسيذه بوذ ، و سبب « 6 » ناكواشتن غذا بوذ ، و تن بدين سبب لاغر كردذ و همجنانك خواب طعام را بكوارذ بيدارى از كواشتن باز دارذ ، و سبب اين قوت [ قوى ] « 7 » طبيعى بوذ كه وقت « 8 » خواب بوذ و [ بيذارى ضعف اورذ ] « 9 » و جشمهاء او خواب الوذ بوذ ، و جن « 10 » بيدارى « 10 » بسيار بوذه بوذ جشمهاش بمغاكى در « 11 » روذ و حركت [ پسها ] « 12 » جشم كران بوذ و « 13 » كرد بر كرد جشم او آماسيذه بوذ و بول خام بوذ از قبل بيدارى « 13 » و بيشتر « 14 » كرفتن مر روح نفسانى را « 15 » بوذ ، و علاج او جهد « 16 » كردن بوذ « 16 » تا بخسبد و بر سرش ريزد اين بختكاب . [ صفته ] « 17 » : بكيرذ آب خوش و بجوشانذ با او بابونه و اكليل الملك و بنفشه و بوست و تخم « 18 » كوكنار و كشك جو ، آنكاه جون برو ريخت زوذ باك كند « 19 » و
--> ( 1 - 1 ) - ف : و قط ( 3 - 2 ) - « ف » و « م » : سپيذدار و ( 3 ) - ب ه : افزوده . و اين ( 4 - 4 ) - ف : و از قبل همه تدبيرها او بسردى ( 5 ) - ف : و اكر ( 6 ) - ب ه : اين ( 7 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : قوت ، خ در اصل : خواب ( 8 ) - ف : بوقت ( 9 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل : ببيدارى ضعف او ب ه : ببيدارى ضد اين بود بدان وقت و ضعيفى ان قوت بوذ ( 10 - 10 ) - ف : بسيارى ( 11 ) - ف : اندر ( 12 ) - از « ف » و « م » افزوده شد در اصل : ظ . بسياهى ( 13 - 13 ) - ف : حركت جشم او اب اسيذه بوذ و بول او خام بوذ از قبل بيدارى را ( 14 ) - ب ه : خلل ( 15 ) - ف : « را » ندارد ( 16 - 16 ) - ف : بايذ كردن ( 17 ) - قياسا افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود . ( 19 - 18 ) - ف : ككنار و كشك انكاه چو بر ريخته باشذ زوذ پاك كند ( 19 ) - ب ه : و خشك كند